Türkçe, Yağuz <- Yakuz <- Yakız

Yavuz kelimesi anlamı en çok merak edilen ve en çok tartışılan kelimelerden birisidir. Yavuz isminin en ünlü kullanım örnekleri arasında 9. Osmanlı padişahı ve ilk Osmanlı halifesi ve 74. islam halifesi Yavuz Sultan Selim ve "Yavuz hırsız ev sahibini bastırır", "Yavaş atın tekmesi yavuz olur" gibi atasözleri bulunmaktadır.

Yavuz isminin bugünkü kullanımı itibari ile anlamları:

Güçlü, çetin.
İyi, gürbüz, güzel, fevkalade, âlâ, müstesna
Örnek: Çok cevherli öküzmüş, bol yedir de hele bak, ne yavuz mal olur. R. H. Karay
İnanılmaz derecede akıllı ve yetenekli
Örnek: Yavuz hırsız ev sahibini bastırır.
Kötü, fena, azgın
Örnek: Yavaş atın tekmesi yavuz olur. Atasözü

Kelime bugün sahip olduğu tüm anlamları aslında iki değişik kelimeden almaktadır. Bu kelimeler ses bakımından birbirlerine benzerlikleri sebebiyle zamanla birleşmişler ve aynı kelime gibi kullanılmaya başlanmıştır. Bu kelimeler:

1. Yağuz/Yağız <- Yaguz/Yagız <- Yakuz/Yakız
Kara, yanarak kararmış, karaya çalan mecaz: Gözükara, Cesur, gözüpek, şiddetli, yaman, yiğit.
Örnek: Yağız delikanlı
Bu ses değişimine örnek: Düge -> Düğe -> Düve (1-2 yaşında dişi sığır)

2. Yabuz/Yabız
Azgın, kudurmuş, kuduz, fena, kötü
Örnek: Yabız köpek (Kudurmuş köpek)
Bu ses değişimine örnek: eb -> ev

Görüldüğü üzere bugünkü anlamıyla Yavuz kelimesinin geçmişi iki ayrı kelimeye dayanmaktadır ve örnekleri Türkçe'de çokça bulunan iki ses değişimi ile zaman içinde aynı kelime olmuşlardır. Daha doğrusu Yağuz/Yağız kelimesinin anlamı Yağız olarak korunmakla beraber, aynı anlamlar ses değişimine uğramış olan şekline de aktarılmıştır.

Kelimenin kök anlamı, özellikle Yavuz Selim Han'a düşmanlık ve kin duyguları besleyenler tarafından Yabız kelimesinden gelen azgın, kudurmuş, kuduz gibi anlamları yüklenmek suretiyle bu kelimeye dayandırılmakta ise de, aslı böyle değildir.

en: stern. ferocious. grim. cruel. resolute. inflexible. ferociousa name.
en: stern. tough. grim.

Yavuz Selim
Yavuz Selim
Yavuz Selim<br />1. Selim
We are not able to serve images right now! This is a temporary error, please try again later.

Kullanıcı Yorumları

BİLGİNİZİ PAYLAŞIN / TARTIŞIN
1

burak aslanerin yorumu

: 2011-07-14 13:57:35 :

yavuz kelimesi cesaretli kendinene güvenen kuvvetli gibi güç simgeleyen isimler manasına gelir.

Cevap Ekle